Christelijk vakjargon. Niet doen. Wel doen.

Loesje_wollige_taalEen recente studie heeft aangetoond dat ‘deep reading’, langzaam, zorgvuldig en gedetailleerd lezen, bedreigd wordt door oppervlakkig lezen op het web. Lezen op internet is vaak informatie- en doelgericht: we zoeken bepaalde informatie, en snel! 

Anders dan bij een boek waar een lezer echt in kan ‘opgaan’, word je bij lezen op het web door allerlei deeplinks steeds uit je concentratie gehaald.

Webteksten moeten daarom makkelijk leesbaar zijn. Dat betekent onder meer:

  • Eenvoudige zinnen zonder bijvoorbeeld tangconstructies en ingewikkelde bijzinnen
  • Duidelijke bewoordingen, vermijd wollig taalgebruik
  • Logische opbouw van zinnen en alinea’s
  • Gebruik geen vakjargon

Wollige taal

Op een website van een kerk las ik deze zin: ‘de commissie voor het jeugdwerk verricht onder de naam ‘XXX’ namens en in verantwoordelijkheid aan de Algemene Kerkenraad van de Hervormde Gemeente te XXX werkzaamheden die ten dienste staan van het jeugdwerk.

Deze volzin is bedoeld voor de tieners in deze gemeente, maar is duidelijk niet op deze doelgroep afgestemd. Hak deze zin eens in stukken. Zoek naar alternatieven voor lastige constructies als ‘namens en in’ of ‘ten dienste van’ die beter passen bij de doelgroep. Zeg wat je bedoelt en zeg het dan nog eens. Of nog eens. 

Van Bijbelleraar Derek Prince is bekend dat zijn vrouw Ruth vaak toehoorde bij zijn radio-opnames en hem steeds opnieuw aanspoorde om dingen korter en duidelijk te verwoorden. “Als je dingen niet kort kunt uitleggen, begrijp je zelf nog niet wat je bedoelt”, is één van zijn bekende uitspraken. Het had over internet kunnen gaan…

Wollige taal komt in alle denominaties voor. Op een andere site las ik bijvoorbeeld: ‘We zijn een beweging om waarde te geven aan vrouwen/girls/ladies, om ze te inspireren en een gezellig avondje uit te verzorgen met talent, theater en dans; heerlijke verzorging in ‘the Lounge’ en beauty-zone. Waar we weer nieuwe girls hebben die helpen op het gebied van hand- en gezichtsmassage, make-up, nagels, haar, enz., enz.’

Een beweging die waarde wil geven om te inspireren? Bedoel je niet gewoon: Wij willen waardering geven aan vrouwen. Dat doen we door een gezellig avondje uit te organiseren..?

Gebruik geen vakjargon

Probeer je eens voor te stellen wat een buitenstaander moet denken van een charismatische bijeenkomst. Er wordt begonnen met God de lof te brengen, waarbij wordt gezongen over de kracht van het bloed van het Lam. Mensen worden uitgenodigd om bij de koffie onderling gemeenschap te hebben. Er wordt gebeden voor de vrijzetting van zalving en om een aanraking. Daarna wordt er een offer opgehaald. Die óchtend wordt er een ávondmaal gegeten waarbij iedereen een stukje matzes krijgt dat zo klein is dat zelfs de Zeeuwen het wel ‘heel erg zunig’ zouden vinden – en dat noemen we een maaltijd? Als buitenstaander vraag je je dan toch af waar je bent terecht gekomen.

Protestantse en reformatorische kringen hebben vaak hun eigen kerkelijk jargon. Maarten Vermeulen verzamelde een reeks uitspraken van de ‘tale Kanaäns’ en schreef er een boekje over: Ik kreeg het op mijn hart.

Vakjargon gaat trouwens niet alleen over grote theologische begrippen, maar schuilt ook in kleine woordjes als 

  • Menen
  • Mogen
  • Trachten
  • Hopen te…
  • Laagdrempelige kerk
  • Bedieningenraad
  • Mits
  • Teneinde

Loop je site eens na op dit soort woorden. Ze zitten vaak als ‘kleine vosjes’ verstopt in het gras!

Niks mis met vakjargon
Eigenlijk zou er een alarmbel moeten afgaan bij ieder zelfstandig naamwoord dat meer dan vijf keer op je website voorkomt. Wat bedoel je ermee? Helpt het je doelgroep om de informatie te vinden die ze zoeken, of ben je vooral als zender aan het woord? Het gaat er niet om wat jij weet, maar wat de bezoeker van jouw site wil weten. Stem daar op af. Dan kan het als startpunt dienen voor een volgende klik op je site…

Het is trouwens wel belangrijk om onderscheid te maken tussen populair christelijk ‘vakjargon’ als ‘ik kreeg het op mijn hart’ en fundamenteel ‘vakjargon’, met begrippen als bekering en Drie-eenheid. De eerste soort woorden kunnen gemakkelijk worden vervangen door een beter alternatief. Een ‘bediening’ kun je bijvoorbeeld ook ‘taak’ noemen. De tweede soort woorden moet je vasthouden, maar uitleggen. In een paar woorden, of hooguit een paar zinnen. Dit soort vakjargon moet je niet vermijden, behalve als je het gebruikt als sluiertaal, omdat je zelf niet goed weet wat je bedoelt.

Dat kun je trouwens heel eenvoudig controleren. Lees de tekst van je site eens voor aan een paar kinderen. Snappen zij wat je bedoelt? Zo nee, leg het dan eens kort in je eigen woorden uit. Daar frist je tekst een stuk van op!

Wil je reageren of heb je zelf voorbeelden? Laat ze dan weten via het reactieformulier!

 

Laat wat van je horen

*