Criteria voor goede kinderboeken

–  “Is ‘ie van chocola?” We stappen de voordeur van mijn vriendin uit en David wijst naar het stenen – chocoladebruine – beeldje van een haas in haar voortuin.

“Was het maar waar! Dan had ik hem allang opgegeten!” 

“Er is wel een hapje uit…”

We kijken. Inderdaad, bovenuit de kop van de haas ontbreekt een stuk. Net een hapje. Plotseling fantaseren we er op los dat alles wat we aanraken in chocola verandert. Bloemen, blaadjes van de bomen, ja zelfs ons eigen bed, alles wordt opgegeten.

“Maar niet mijn haas!” zegt David ineens verschrikt, terwijl hij zijn knuffelhaas stevig tegen zich aanklemt. “Daar wil ik mee knuffelen.”

– “Dan kan niet”, zeg ik. “Dat smelt ‘ie.”

Maar David weet iets. Als je iets twéé keer aantikt, blijft het gewoon. Dan verandert het niet in chocola. Handig.

Kinderonzin. Zo werd het genoemd in het studieboek van mijn vriendin. Ze volgt een cursus Schrijven van Kinderverhalen en liep vast bij de opdracht over kinderonzin: dingen die in het echt niet kunnen, maar met kinderlogica helemaal kloppend zijn. De dialoog die ze hierover moest schrijven, kreeg ze nu zomaar in haar schoot geworpen.

Criteria voor een goed kinderboek
Kinderonzin is één van de leuke dingen aan kinderboeken. Zulke onzin schrijf je niet zomaar, dat is hard werk. En er zijn nog meer criteria aan een goed kinderboek. Wim Daniëls noemt er in zijn boek ‘Kinderboeken schrijven’ acht:

  1. Zorg voor een interessante en snelle problematisering. 
  2. Schrijf logisch.
  3. Schrijf een verhaal waarin de lezers kunnen geloven, ook al is het onmogelijk.
  4. Stop humor in je verhaal. Kinderen hebben recht op humor – op kinderhumor. 
  5. Zorg ervoor dat je verhaal vaart heeft. Je kunt dat bereiken door woorden als ‘ineens’ en ‘plotseling’, maar bijvoorbeeld ook door in je verhaal toe te leven naar een moment dat steeds dichterbij komt. 
  6. Maak geen taalfouten in de woordkeuze en zinsbouw. Laat je personages bijvoorbeeld dingen zeggen die bij hun leeftijd passen. 
  7. Zorg voor een aantrekkelijke woordkeuze en zinsbouw. Wees origineel
  8. Zorg ervoor dat de interpunctie klopt en leesbevorderend werkt. Gebruik komma’s bijvoorbeeld vooral als ritmische leestekens en laat je niet vastleggen door de grammaticaregel dat je voor ieder voegwoord een komma moet plaatsen. Wees zuinig met uitroeptekens en gedachtepuntjes… 

Schrijversgroep voor kinderboeken
Het boekje van Wim Daniëls maakt deel uit van een reeks boeken over schrijven uit De Schrijversbibliotheek. Wie graag kinderverhalen schrijft, moet dit boekje absoluut lezen. Het is leuk, praktisch en leerzaam. Eén van de andere uitgaven van deze Schrijversbibliotheek is het Handboek voor Schrijvers, door Maaike Molhuysen en Louis Stiller. Dit boek staat barstensvol ideeën, tips en adressen op het gebied van creatief schrijven en literair publiceren. Eén van hun tips is: sluit je aan bij een schrijversgroep. Een groep enthousiaste schrijvers beoordelen elkaars werk en delen tips en trucs met elkaar. Er bestaan ook schrijversgroepen speciaal voor kinderboeken. Je vindt deze schrijversgroepen bijvoorbeeld via het forum van Schrijvenonline.

Overblijfbijbel
Zelf werk ik momenteel aan een Overblijfbijbel, een kinderbijbel voor de overblijfmomenten op scholen in het basisonderwijs. De deadline waarop alle 160 verhalen klaar moeten zijn, ligt op maart volgend jaar. Een kinderbijbel met 160 afgeronde verhalen, met een toepassing naar vandaag erbij. Ieder verhaal leg ik aan een ‘kritische’ jury voor: onze eigen kinderen.

KinderjuryKinderjury
Hoe eerlijk mijn kinderen ook hun reactie geven op mijn verhalen, in Nederland bestaat er ook een échte kinderjury. Deze Nederlandse Kinderjury wil zoveel mogelijk kinderen laten kennismaken met nieuwe kinderboeken en hen aanzetten tot meer én kritisch lezen. De Nederlandse Kinderjury wordt georganiseerd door de Stichting CPNB. Kinderen mogen ieder jaar stemmen over hun favoriete boek.

Half juni werden de winnaars bekend gemaakt van de Nederlandse kinderjury 2013: Manon Sikkel won met het boek ‘Voor wie doe jij een moord? door IzzyLove’ en het boek ‘Fantasia VII’ door Geronimo Stilton. Natuurlijk zijn er foto’s gemaakt van deze prijsuitreiking

Op 27 juni 2013 werden de winnaars bekend van de zilveren griffel over 2012.  ‘Het is prettig te constateren – juist in het Jaar van het Voorlezen – dat er eigenzinnige juweeltjes zijn geschreven die ambitie en talent verraden en die extreem boven de middelmaat uitstijgen. Boeken die een lezersleven op z’n kop zetten, die ontroeren, laten nadenken, doen verwonderen, bewonderen en verbazen’ aldus Griffeljuryvoorzitter Aad Meinderts. Op het Kinderboekenbal, dinsdagavond 1 oktober, wordt bekendgemaakt welke van de Zilveren Griffels bekroond wordt met de Gouden Griffel.

Kinderboekenweek 2013
Van 2 t/m 13 oktober 2013 is het kinderboekenweek, met als thema sport en spel. Harmen van Straaten schrijft het Kinderboekenweekgeschenk van 2013 Je bent super Jan. Het speciale Prentenboek van de Kinderboekenweek wordt gemaakt door Loes Riphagen.
Voor scholen zijn er diverse materialen ontwikkeld die aansluiten bij deze kinderboekenweek.

Christelijke kinderboekenweek 2013
Eind september 2013 start de Christelijke Kinderboekenmaand met als thema Hé, doe je mee? Ook bij dit thema is een werkmap ontwikkeld. Auteur Corien Oranje schrijft het samenlees-prentenboek voor de onderbouw. De illustrator is Marja Meijer. Voor de midden- en bovenbouw schrijft Helga Warmels het actieboek.

Wat zijn jouw criteria?

Stel dat jij mocht stemmen voor je favoriete kinderboek aller tijden, welk boek zou jij dan kiezen en waarom? Of ben je misschien zelf bezig met het schrijven van een kinderboek? Laat het me weten via het reactieformulier – ik ben benieuwd naar jouw criteria voor een goed kinderboek!

christelijke kinderboekenmaand