Voorlezen is goed voor jong en oud

Mees van Santen is de Voorleeskampioen van 2013. Toen ik hem gisteravond op het Jeugdjournaal hoorde voorlezen, snapte ik onmiddellijk waarom: hij gebruikt stemmetjes en tempowisselingen die je direct in het verhaal zuigen. Ik houd van voorlezen!

Jaar van het Voorlezen

2013 is het Jaar van het Voorlezen. Dat ontdekte ik trouwens pas toen het al april was, maar evengoed was ik direct enthousiast. Onze zoontjes van 5 en 7 zijn dol op voorlezen. Hun favoriete boeken zijn op het moment:

  • Aadje Piraatje – Marjet Huibertse en Sieb Posthuma
  • Lang geleden, de geschiedenis van Nederland in vijftig voorleesverhalen – Arend van Dam en Alex de Wolf
  • Hoe jij samen met kapitein Klots de wonderbaarlijke en soms zelfs gevaarlijke avontureneilanden ontdekte – Verhalenlaboratorium Circus Patz
  • Midas en de boekpiraten – Timothy Knapman en Adam Stower
  • Reis door de nacht – Anne de Vries

VoorleesExpress

VoorleesExpressVoorlezen is bij ons thuis (of in de auto) dus altijd een succes. De jongens kruipen lekker bij me, reageren op het verhaal, zeggen de tekst voor (dat krijg je als je een boek al tig keer hebt voorgelezen!) en genieten van het verhaal of de tekeningen. En het is nog goed voor ze ook. Met een kwartiertje lezen per dag leren kinderen al duizend nieuwe woorden per jaar. Het vergroot niet alleen je woordenschat, maar ook je sociale vaardigheden.

Dat ontdekte ik allemaal toen ik onlangs voor De Krant van Gouda een artikel schreef over de VoorleesExpress. Vrijwilligers komen 20 weken lang bij je thuis om voor te lezen aan kinderen met een taalachterstand. Ouders kunnen zich hiervoor aanmelden, maar bijvoorbeeld ook leerkrachten. Een prachtig project!

Voorleescultuur

Ondertussen leek me zo’n Jaar van het Voorlezen een prachtige kans voor uitgevers om allerlei activiteiten aan te koppelen. Lekker meeliften met de publiciteit! Toch leverde een rondje langs christelijke uitgeverijen eigenlijk geen reacties op. Alleen Ark Media heeft – speciaal voor dit Voorleesjaar – een aantal nieuwe activiteiten op touw gezet:

  • Een voorleesontbijt bij de boekhandel met de nieuwe boekjes van Anne Takens (‘Jij hoort erbij’, voorleesbundel)
  • Op hun Facebookpagina kunnen mensen hun mooiste voorleesfoto plaatsen
  • Op hun site geven ze maandelijks een tip over voorlezen

Renske Huisman, assistent uitgever bij Ark Media, vindt het jammer dat er niet veel eerder bekendheid is gegeven aan het Voorleesjaar. “Als wij het eerder hadden geweten, hadden we andersoortige promotie gedaan. Bij de jaarlijkse kinderboekenweek sluiten we als christelijke boekhandels bijvoorbeeld wel aan. Wij maken veel producten die zich bij uitstek lenen voor voorlezen, zowel boeken met luikjes, als voorleesbundels en kinderbijbels.”

Volgens Renske is voorlezen zeker bij christenen een bekend gegeven. “Het maakt veel meer deel uit van het leven, bijvoorbeeld door het dagelijkse Bijbellezen na de maaltijd of de preek. Het gaat om de boodschap en voorlezen is het middel om die boodschap over te brengen.”

Voorlezen voor volwassenen

Renske lacht als ik haar vraag naar voorleesactiviteiten voor volwassenen.  “Veel Nederlanders hebben  meer een beeldcultuur. Het zit niet in onze cultuur om te gaan zitten luisteren. Het medium luisterboek slaat ook niet echt aan, ondanks ontwikkelingen als mp3 of e-reader.”

Toch ken ik een bevriend stel dat elkaar iedere week voorleest uit een boek. Ze kiezen samen een boek uit en gebruiken het voorlezen als ‘hun moment’ samen en als inspiratie voor hun gezamenlijke geloofsleven. En oja, toen ik in het ziekenhuis was opgenomen omdat ons zoontje (te vroeg) geboren werd, las mijn man tussen de weeën door (!) aan mij voor uit de biografie voor Derek Prince. Die hadden we net uitgebracht bij de uitgeverij waar ik werkte en ik had me voorgenomen daar lekker van te genieten tijdens mijn zwangerschapverlof. Dat werd dus ‘tijdens de bevalling’. Dat ik me dit bijzondere voorleesmoment altijd zal herinneren, is natuurlijk wel te begrijpen…

Zelf werkte ik ooit mee aan de serie Leren in de stilte luisterboek van Derek Prince. Een paar dagen in de studio bij Rolof Mulder, waarbij iedere slik en klik keurig werd weggepoetst. Heel anders voorlezen dan thuis op de bank! Toch herinner ik me een reactie van een oudere vrouw, die samen met anderen uit het verzorgingshuis waar zij woonde naar de luisterboeken-serie luisterde. Hoe zij erdoor bemoedigd werden, nu zelf lezen te lastig was geworden.

Voorleestips

Voorleesjaar of niet, wat mij betreft staat het vast: voorlezen moet! Daarom een paar tips om je te helpen voorlezen (nog) leuker te maken. Ook op het Z@ppelin Logeerboek zie je hoe leidsters interactief voorlezen.

  1. Kies een boek dat past bij je kind, qua niveau of onderwerp. In de bibliotheek (waar kinderen gratis lid van kunnen worden!) kun je boeken over allerlei onderwerpen en niveaus vinden. Van autisme, tot pies, plagen of piraten en zeeleeuwen. Betrek je kind daarbij, laat hem zelf boeken kiezen die hem of haar leuk lijken. In de bibliotheek geven ze je trouwens graag tips.
  2. Bekijk samen de kaft en de illustraties. Praat erover. Zo leren kinderen hoe een boek ‘werkt’, bijvoorbeeld dat het een voorkant heeft en dat je van voor naar achteren leest.
  3. Lees een boek zo mogelijk eerst zelf. Dan weet je wat er komt, en ben je vrijer om iets met het verhaal te doen (zie punt 3)
  4. Lees interactief voor: laat je kind reageren op het verhaal. Het hoeft dus niet de hele tijd stilzwijgend te luisteren! Laat het voordoen wat er in het verhaal gebeurt, stel er vragen over of reageer zelf op het verhaal.
  5. Gebruik stemmetjes of gebaren om het verhaal nog meer tot leven te brengen.
  6. Kies een goed moment uit om voor te lezen. Zorg dat er rust is (geen tv/radio aan) en dat jij zelf rust hebt. Die rust slaat over op je kinderen. Zo wordt het voorlezen een ‘ervaring’!

Ik ben trouwens benieuwd naar jóuw ervaringen met voorlezen. Laat jij je wel eens voorlezen, bijvoorbeeld door je partner? Wat zijn jouw favoriete voorleesboeken? Laat het me weten en reageer!